www.eter.am

#26 (892) 24. 06. 11

ԵՊՀ-Ն ԱՐՑԱԽՅԱՆ ԳՈՅԱՊԱՅՔԱՐՈՒՄ

Հունիսի 24-ին մայր բուհում կայացավ «Երեւանի պետական

համալսարանը Արցախյան գոյապայքարում» գրքի շնորհանդեսը:

Այն նվիրված է համալսարանական 27 զոհված ազատամարտիկների հիշատակին:

9 ապրիլի, 1992 թվական

ԼՂՀ Գերագույն խորհրդից Երեւանի պետական համալսարանի ռեկտոր պարոն Առաքելյանին Մեծարգո պարոն Առաքելյան, Ձեր տնօրինության ներքո գտնվող կրթօջախի պատմության ֆակուլտետի 2-րդ կուրսի ուսանող Զաքար Ավանեսյանը գտնվում է ԼՂՀ-ն պաշտպանող կամավորական ջոկատներից մեկում: Արցախը կարիք ունի հայրենասեր երիտասարդների, ուստի խնդրվում է Զաքար Ավանեսյանին թույլատրել միառժամանակ չմասնակցել պարապմունքներին:

Գերագույն խորհրդի քարտուղար Վ.Հակոբյան

1 դեկտեմբերի, 1992 թվական

ԵՊՀ մաթեմատիկայի ֆակուլտետի

դեկան պարոն Մուսայանին

Նույն ֆակուլտետի 3-րդ կուսի

310 խմբի ուսանող Արսեն Ղազարյանից

Խնդրում եմ ինձ թույլատրել ստուգարքներն ու քննությունները հանձնել ժամկետից շուտ`Ղարաբաղում ծառայությունս շարունակելու համար:

Դիմող` Ա.Ղազարյան

Լեոնիդ Ազգալդյան, Մհեր Ջուլհակյան, Սիմոն Աչիկգյոզյան, Վարդան Հովհաննիսյան, Վարդան Բախշյան, Թաթուլ Կրպեյան, Վարդան Ստեփանյան, Պետրոս Ղեւոնդյան, Վարդան Դալլաքյան… Նրանք Երեւանի պետական համալսարանի այն տասնյակ ուսանող-դասախոս-գիտաշխատողների թվում էին, ովքեր դեռ շարժման սկզբում դարձան Արցախի քաջամարտիկներ:

ԵՊՀ «Վարդանանք» ռազմահայրենասիրական դաստիարակության ակումբի նախագահ Սաթենիկ Աբրահամյանը պատմում է. «Արցախ մեկնածների շարքերում համալսարանական լավագույն ուսանողներն էին, եւ բնական է, որ շատ դեկաններ, դասախոսներ ամեն ինչ անում էին, որպեսզի նրանց հետ պահեին կռիվ մեկնելու իրենց որոշումից, համոզում էին, որ ավարտեն գոնե, հետո գնան, բայց նրանք անդրդվելի էին, նրանք որոշել էին իրենց ավարտական աշխատանքներն ու քննությունները հաձնել հայրենի երկրի սահմաններում… Նրանցից ոչ մեկի մտքով չէր անցնում, որ այս խաղաղությունը չեն տեսնելու…»:

1990թ. աշնանից սկսած համալսարանի աշխատակազմը ստանձնել էր ԵՊՀ «Լազերային տեխնիկա» գիտաարտադրական միավորման հաշվողական տեխնիկայի բաժնի վարիչ Լեոնիդ Ազգալդյանի ջոկատին պարենով ապահովելու գործը: Ջոկատը, որ 1990թ. կռվում էր Շահումյանում, այնուհետեւ Մարտակերտում,1991թ. վերակազմավորվեց Ազատագրական բանակի: «Արեւելագիտության ֆակուլտետի դեկան Գուրգեն Մելիքյանը համալսարանում աշխատող կանանց ու ուսանողներին թելեր էր բաժանել, որպեսզի կռվող տղաների համար գուլպաներ գործեինք: Մարդիկ իրենց աշխատավարձն անգամ տուն չէին տանում, իրենց աշխատանքի ամբողջ հասույթը հանձնում էին հատուկ ֆոնդին, եւ այդ գումարներով պարեն, անհրաժեշտ զինվորական պարագաներ էին հայթայթվում, ուղարկվում տղաներին...»,- պատմում է տիկին Սաթենիկը:

ԵՊՀ ողջ կազմն էր նվիրվել Արցախին օգնելու գործին: Նրանց թվում էր նաեւ դասախոս, Արեւելագիտության ֆակուլտետի դեկան Գուրգեն Մելիքյանը: «Ճիշտ է, դասախոսում էինք, բայց հոգով ու մտքով բոլորս այնտեղ` Արցախում էինք: Հիշում եմ` իմ ջոկատը Մաճկալաշենում էր, երբ հրաման իջավ թողնել դիրքերը, որովհետեւ այլեւս անհնար էր թվում պաշտպանությունը: Սակայն տղաները հրաժարվեցին, մնացին իրենց դիրքերում եւ հաղթեցին: Ճիշտ է բազմաթիվ զոհեր տվեցինք, բայց նրանք պահեցին հողը հայրենի… Մենք այսօր շարունակում ենք նրանց գործը»,- ասում է Գուրգեն Մելիքյանը:

Համալսարանն առաջիններից էր նաեւ, որ հրապարակեց Արցախյան հարցը լուսաբանող տարբեր աշխատություններ: Այսօր այդ աշխատությունների շարքը համալրելու է գալիս «Երեւանի պետական համալսարանը Արցախյան գոյապայքարում» գիրքը, որում ներկայացված են Արցախյան ազատամարտին համալսարանականների մասնակցությանը վերաբերող կարեւոր կենսագրական տեղեկություններ, հուշեր, վավերագրեր, որոնց մեծ մասն առաջին անգամ է հրատարակվում: Գիրքը հրատարակության է երաշխավորվել ԵՊՀ հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի գիտական խորհրդի կողմից: Աշխատանքային խմբի ղեկավարը եւ գրքի գլխավոր խմբագիրը ԵՊՀ ռեկտոր, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, պրոֆեսոր Արամ Սիմոնյանն է: Գիրքը կազմել եւ հրատարակության է պատրաստել ԵՊՀ պատմության թանգարանի տնօրեն, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Ժակ Մանուկյանը: Կազմման աշխատանքներին մասնակցել են նաեւ թանգարանի աշխատակիցներ Մարինե Մկրտչյանը, Լիլյա Հովհաննիսյանը եւ «Վարդանանք» ռազմահայրենասիրական դաստիարակության ակումբի նախագահ Սաթենիկ Աբրահամյանը:

Միջոցառմանը ներկա էին զոհվածների ծնողներն ու հարազատները, ազատամարտին մասնակցած համալսարանականներ եւ այլ հյուրեր: Շնորհանդեսի արարողության ավարտին մի խումբ հայրենանվեր վարդանանքցիներ ԵՊՀ ռեկտոր Արամ Սիմոնյանի կողմից պարգեւատրվեցին հավաստագրերով:

Գրքի շնորհանդեսից անմիջապես հետո ներկաներն այցելեցին ԵՊՀ պատմության թանգարան, որի` համալսարանական զոհված ազատամարտիկներին նվիրված սրահը համալրվել է նոր ցուցանմուշներով:

Ն.Հ.

www.eter.am

#25 (891) 16. 06. 11

ԲԱԿՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ. ԱՄՓՈՓԵԼՈՎ 70-Ը

Օրերս Հայաստանի գրողների միությունում կայացավ արձակագիր, հրապարակախոս, լրագրող

եւ գեղանկարիչ Բակուրի` Բորիս Կարապետյանի հոբելյանական երեկոն: Նույն օրը բացվեց նաեւ նրա գեղանկարչական աշխատանքների ցուցահանդեսը: Հաջորդիվ կայացավ հեղինակի «Նեռը իմ մեջ», «Արցախյան գոյամարտի համահավաք» մատենաշարի շնորհանդես-գինեձոնը: Բակուր Կարապետյանը 24 անուն գրքերի հեղինակ է («Վերագտնված օրեր»(1985), «Հարյուր տարվա երկխոսություն» (1989), «Շուշի բերդաքաղաքը» (2000), «Երկխոսություն Քարվաճառի ճանապարհին» (2003), «Գյուլիստան նամե» (2006) եւ այլն): Նաեւ «Շուշի» բարեգործական հիմնադրամի հիմնադիրն է: Հանդիսությունից հետո զրույցի հրավիրեցինք 70-ամյա հոբելյարին:

-Ծնունդով Արցախից եմ` Մարգուշավան գյուղից: Ավարտել եմ Մարաղայի դպրոցը: Դեռ դպրոցական տարիներից շատ էի սիրում ճամփորդել, լուսանկարել: 1961-ին ընդունվեցի Երեւանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ: Ուսանողական տարիներից սկսեցի գրել: Մի տեսակ կապ արթնացավ ենթագիտակցականի հետ. երազներս որսալով` ստեղծագործում էի: 71-ին իմ ստեղծած կոնստրուկցիայի հետքերով ինձ ուղարկեցին Գերմանիա: Որոշ ժամանակ այնտեղ ապրելուց եւ աշխատելուց հետո վերադարձա հայրենիք:

-70-ականներին Դուք բավական հայտնի հեռուստատեսային դեմք էիք:

-Հեռուստատեսային աշխատանքս սկսվեց լուսանկարչության պատմությանը նվիրված մի հաղորդաշարով, որից հետո նշանակվեցի հեռուստատեսության` Արտաշատից մինչեւ Ջերմուկ տարածաշրջանի հատուկ թղթակից: Բայց ամենից հետաքրքիրը «Հսկում է օբյեկտիվը» հաղորդումն էր, որ այն տարիներին ինձ մեծ ճանաչում բերեց: Հաղորդման ընթացքում քաղաքական թեմաներ էին շոշափվում, բոլորը մի տեսակ վախենում էին իմ կերպարից, քանի-քանի անգամ մեր հաղորդումների շնորհիվ գործեր բացահայտվեցին, եւ շատ շատերը պաշտոնանկ արվեցին:

-Հետո բռնկվեց Արցախյան շարժումը:

-Դեռ ավելի վաղ մենք զգում էինք, որ կռիվն անխուսափելի է դառնում: Նախապատրատվում էինք: Հիշում եմ` այդ շրջանում գրեթե բոլոր հաղորդումներս նվիրվում էին Արցախին` «Արցախ-Ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձանները», «Գետահովիտներ» (1983-84թթ.), առանձին ֆիլմեր էի նկարահանում, մամուլում տպագրվում էին հոդվածներս, մի խոսքով, ներկայացնում էինք Արցախն ամեն կողմից, որ ժողովուրդը սիրեր, կապվեր այդ հողին, նվիրվեր: Եվ սիրեց, երբ արդեն բռնկվեց շարժումը` նկատվում էր, որ մարդիկ գիտակցված պայքարի են ելել: Նման պայմաններում լրատվամիջոցների աշխատանքը չափազանց կարեւոր է: Մենք նկարում էինք միտինգներն ու ցույցերը եւ առանց մոնտաժելու ուղարկում էինք սփյուռքահայ գաղթօջախներ, դա եւս հատուկ ռազմավարություն էր: Մենք փորձում էինք ժապավենի միջոցով ոգի ուղարկել նրանց , նրանց եւս ներքաշել հայրենիքի ազատության համար մղվող պայքարի մեջ:

-Գաղափարական առումով խաղաղության պայմաններում էլ լրատվամիջոցները կարեւոր դեր ունեն:

-Անշուշտ: Ճշմարտությունը զորեղ է, բայց այդ ճշմարտությունը պետք է տեղ հասցնել: 90 անգամ ասված ստին չեն հավատում, բայց հարյուրերորդին արդեն հավատում են:

Այդ ճշմարտությունը ոչ միայն դրսում պետք է տարածել, այլեւ պետք է իմանա մեր նոր սերունդը:

Որակի առումով չեմ կարող ասել, թե կատարյալ է ադրբեջանական քարոզչությունը, բայց քանակապես գերազանցում է մեզ: Ահռելի գումարներ են ծախսում, գիտեն` ում դիմեն, ում ներգրավեն այդ գործերի մեջ: Մեզ մոտ մարդիկ, որոնք կարող են շատ բան անել, դուրս են մնում այս գործընթացից: Այս աշխատանքները մենք կատարում ենք անհատական նախաձեռնությամբ: Բայց այսկերպ ադրբեջանական հզոր քարոզչական մեքենային դիմադրել չենք կարող:

-Արցախյան ազատամարտի տարիներին Դուք այն եզակի լրագրողներից էիք, ովքեր մեկնեցին ռազմաճակատ` լուսաբանելու:

-Դա շատ բարդ ու պատասխանատու աշխատանք էր: Այդ տարիներին ես նկարահանեցի մի շարք ֆիլմեր, այդ թվում` «Բռնագաղթ», «Շրջափակում», «Բերդաքաղաք» եւ այլն: 88-ի ամռանից եթեր էր հեռարձակվում իմ «Արցախյան օրագիր» հաղորդումը: 92-ից աշխատում էի նաեւ ՀՅԴ «Ազատամարտ» թերթում` որպես Արցախի բաժնի վարիչ: Հիշում եմ` Ստեփանակերտում էի, լուր հասավ, որ Շուշին ազատագրվել է: Ստեփանակերտից մինչեւ Շուշի ոտքով գնացի: Ժողովուրդը ցնծության մեջ էր: Մեքենաները կանգնում էին թե` Բակո°ւր, արի միասին գնանք: Հրաժարվում էի: Ճանապարհին նայելով, խորհելով ու մտքերս գրի առնելով` գնում էի: Ես այդ ողջ պատմության ականատեսն էի, գրի առնողներից մեկը, եւ հիմա իմ գործը էլի գրելն է: «Սումգայիթյան ալիքներ» ֆիլմը նախապատրաստելու ժամանակ ադրբեջանական այդ քաղաք էի գնացել հայերի կոտորածից անմիջապես հետո: Այն, ինչ տեսա այնտեղ, ահավոր էր` հայերի հրդեհված եւ թալանված տներ, վիրավոր եւ վախեցած մարդիկ: Ամեն ինչ տեսագրեցի, նաեւ ականատեսների պատմությունները: 54 րոպե տեւողությամբ ֆիլմ ստացվեց` ռուսերեն, քանի որ նպատակ ունեինք միջազգային հանրությանը պատմել սումգայիթյան ողբերգության մասին: Թեպետ հայկական հեռուստատեսությամբ այդ ֆիլմն այն ժամանակ չցուցադրվեց, բայց ԱՄՆ Կոնգրեսում դիտեցին: Ի դեպ, նկարահանումների ժամանակ փորձեցի վկայություններ ստանալ նաեւ Ադրբեջանի իրավապահ մարմիններից, սակայն մերժեցին:

-Ձեր հեղինակած «Անգլուհու Արցախյան ոդիսականը» գիրքը նվիրված է Քերոլայն Քոկսին, որ 1983-ին Անգլիայի թագուհուց ստացավ Լորդերի պալատի անդամի եւ բարոնուհու կոչում: Նա Արցախյան ազատամարտի տարիներին այն եզակի մարդկանցից էր, ովքեր մեծ օգնություն ցուցաբերեցին մեր երկրին: Ինչպիսի՞ն էր նրա հետ Ձեր առաջին հանդիպումը:

-Քերոլայն Քոկսի հետ հանդիպման առաջին րոպեներին մի տարօրինակ հիասթափություն ապրեցի: Եվրոպական գրականության դասականները բարոնուհիներին միշտ փխրուն ու փափկասուն են պատկերել` իրենց բնորոշ բարձրաշխարհիկ կեցվածքով ու պերճանքներով: Իսկ ահա այս բարոնուհին մորթուց կարված ռուսական տաքուկ գլխարկ է դրել եւ, ինչպես երեւում է, այն կրելու ձեւերն էլ դեռեւս չէր հասցրել յուրացնել, թանկարժեք մորթուց կարված մուշտակի փոխարեն հագել էր հասարակ բաճկոն, տաբատ եւ ճամփորդական կոշիկներ: Բարոնուհիների սառն ու անտարբեր հայացքի փոխարեն նրա դեմքից չէր չքանում լայն ժպիտը, եւ նա այն շռայլորեն նվիրում էր բոլորին: Հիշում եմ, երբ մեր ուղղաթիռը թռչում էր Թարթառի վրայով, եւ մի պահ մեր առաջ բացվեց Դադիվանքի համալիրը, ինչ ոգեւորությամբ էի նրան պատմում վանքի պատմությունը: Ուզում էի, որ մեր երկրի մասին մի բան ավելի իմանար: Նա հիացած էր…

-Պարոն Կարապետյան, ամփոփելով Ձեր գրական-ստեղծագործական ուղին` ի՞նչն եք համարում Ձեր կարեւոր նվաճումը:

-Հույս ունեմ` տարիներ հետո այս գրքերը, որ մեր ժողովրդի պատմական անցյալի հուշագրություններն են (սրանցում կան փաստեր ու դրվագներ, որոնք միայն ես եմ արձանագրել), հետո պետք կգան սերունդներին: Իմ նպատակն է եղել գրի առնել կորչող պատմությունները: Ամբողջ կյանքում գյուղից գյուղ շրջելով` զրուցել եմ մեծահասակների հետ, գրի առել: Իմ ֆիլմերով, գրքերով, լրագրողական հոդվածների միջոցով կարողացել եմ նպաստել մեր պատմության պահպանման գործին:

Զրուցեց ՆԱԻՐԱ ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԸ

www.eter.am

#24 (890) 16. 06. 11

ԲՈՒՀԱԿԱՆ ԱՌՕՐՅԱՅԻՑ

ԱՆԴՐԱԴԱՐՁ ՔՆՆԱՇՐՋԱՆԻՆ

Բուհերի միջանցքները նորից լցվեցին քննասենյակի առաջ դողացող սրտով ու ստուգման գրքույկները ձեռքներին, քննությանը նախորդող գիշերը չքնած ուսանողներով: Նոր կրեդիտային համակարգը թվում էր, թե պետք է ավելի լրջացներ ուսանողին, ստիպեր առավել պատասխանատվությամբ վերաբերվել իր գործին: Բայց դա, այո, միայն թվում էր: Քանի որ շատերը նորից, ամբողջ տարին դասի չգալով, կարողանում են քննություններից

բարձր միավորներ ստանալ: Որոշ ուսանողների կարծիքով էլ կրեդիտային համակարգն օգնում է ավելի օբյեկտիվ լինել: Քանի որ կրեդիտներ նշանակվում են նաեւ դասապրոցեսին ներկայության համար: «Եթե ավագի հետ փոքր-ինչ լավ հարաբերությունների մեջ լինես, բացակա չես ստանա»,- կատակում են ուսանողները: Պատահում են նաեւ դասախոսներ, ովքեր նախընտրում են անձամբ ներկա-բացակա անել դասի ժամին, եւ այդ դեպքում ավագի բարյացակամությունն էլ չի օգնի:

Քննաշրջանի ընթացքում սովորականից ավելի մարդաշատ են նաեւ գրադարաններն ու ընթերցասրահները. ամիսներ շարունակ «ուսանողական կյանք վայելելուց» հետո ուսանողները գոնե մի քանի օր որոշում են պարապել, գիրք կարդալ:

Հերթեր են գոյանում նաեւ պատճենահանման կետերում եւ պատվերով ռեֆերատներ վաճառող գրասենյակներում: Զարմանալ պետք չէ. կուրսում, սովորաբար, միայն մեկն է դասախոսություն գրում, իսկ տարեվերջին նրա տետրը պատճենահանվում է տասնյակ անգամ: Տարածված է նաեւ 2000-5000 դրամով պատրաստի ռեֆերատներ, կուրսային աշխատանքներ, անգամ ավարտական եւ մագիստրոսական թեզեր ձեռք բերելը եւ որպես սեփական «ստեղծագործություն» դասախոսին ներկայացնելը:

Պատահել է (նման ծառայություններ մատուցող մի գրասենյակում պատմեցին), որ բուհում դասավանդող դասախոսը, որ նաեւ նման

գրասենյակում է աշխատել, իր ուսանողից ստացել է իր իսկ գրած եւ վաճառած աշխատանքը: Դասախոսը, բնականաբար, նկատել է, բայց վերադարձնել չի կարողացել, քանի որ աշխատանքը պատվիրատու-ուսանողին վերադարձնելու դեպքում ինքն էլ գումարը պետք է վերադարձներ:

Մեկ տարվա ընթացքում վերոնշյալ գրասենյակը 15000 կուրսային աշխատանքի ու ռեֆերատի եւ 6 մագիստրոսական թեզի պատվեր է ստացել: Կուրսային աշխատանքերի եւ ռեֆերատների համար գնային սանդղակը տատանվում է էջը 250-500 դրամի միջեւ, իսկ թեզի դեպքում էջը 1000-1500 դրամ է գնահատվում: «Եթե պատվիրատուի պահանջած թեմայով ռեֆերատ ունենում ենք, ապա վաճառում ենք նախորդ տարիների արխիվից, իսկ եթե ոչ` պատվիրում ենք մեր մասնագետներին: Որակը մեր կողմից երաշխավորվում է: Մեզ հետ համագործակցում են տարբեր բուհերից լավագույն մասնագետներ: Եթե դասախոսն աշխատանքը չի ընդունում, կամ դժգոհություն է լինում, մենք հետ ենք վերցնում այն եւ վերադարձնում վճարված գումարը»,- ասում է գրասենյակի աշխատակցուհին (պայմանավորվածության համաձայն` անունը եւ գրասենյակի հասցեն չենք հրապարակում): Ինչպես տեղեկացանք` հիմնականում պատվերներ լինում են ապագա տնտեսագետների կողմից: Գուցե սա է նաեւ պատճառներից մեկը, որ մեր երկրի տնտեսությունն այդպես էլ չի զարգանում:

Նման գրասենյակներից մեկում էլ ծառայությունների ցանկը նկարագրող ցուցանակի վրա կարդացի` «Արտագրություն»: Աշխատակցից պարզեցի, որ դեռ կան այնպիսի դասախոսներ, ովքեր պարտադրում են, որ ուսանողները դասախոսությունը գրեն, եւ քննության ժամանակ պահանջում են տետրը: Դե քանի որ շատ ուսանողների ՙպատիվ չի բերում» կամ էլ պարզապես հավես չունեն 80 րոպե անդադար երբեմն իրենց համար անհետաքրքիր դասախոսությունը գրառել, դիմում են նման ծառայությունների. պատվիրում են արտագրել կուրսընկերներից մեկի տետրից: Նման ծառայության յուրաքանչյուր էջն արժե 250-300 դրամ:

Հերթական զարմանալի փաստը, որ արձանագրեցինք այս գրասենյակներում, ծածկագրերի պատրաստումն էր: Ամբողջ դասախոսությունը կամ քննական նյութը տեխնիկայի միջոցով փոքրացվում է այնքան, որ ընթեռնելի լինի, եւ ստացվում է քննական հուշաթերթիկ: Մեր հարցին` արդյո՞ք այս բիզնեսն արտոնագրված է, դրական պատասխան ստացանք: Ի դեպ, այս գրասենյակների մեծ մասը գործում են հենց բուհերի տարածքում:

Մի քանի գրասենյակներում նշեցին, որ նմանատիպ ծառայություններից օգտվող ուսանողների թիվը գնալով մեծանում է: Սա, երեւի, պայմանավորված է նաեւ նրանով, որ կրեդիտային համակարգը նախապատվություն է տալիս ռեֆերատներին: «Երկու միջանկյալ քննություններից մեկը սովորաբար ռեֆերատ ներկայացնելու տարբերակով է անցկացվում: Հիմնականում այդ ռեֆերատները գրում ենք` ռուսական կամ ամերիկյան էլեկտրոնային աղբյուրներից օգտվելով,

երբեմն դրանք անմիջական թարգմանություններ են լինում: Հիմա արդեն հայալեզու կայքեր էլ կան, բայց բազան շատ սահմանափակ է, եւ ռեֆերատները երբեմն կրկնվում են»,- ասում է իմ զրուցակից ուսանողուհիներից մեկը: Նշենք, որ այս կայքերում ռեֆերատները վճարովի էլ են լինում: Էլեկտրոնային վճարում կատարելով` մի քանի օրում կամ ժամում կարելի է պատրաստի ռեֆերատ կամ կուրսային աշխատանք գտնել: Համացանցում կան կայքեր, որոնցում անգամ շարադրություններ կարելի է գտնել: Փաստորեն միայն բուհերով չի սահմանափակվում «գրագողությունը». նույնիսկ դպրոցականները շարադրություններ «գրում են» համացանցի օգնությամբ: Նկատենք, որ քիչ չեն նաեւ դասախոսները, որոնք ուսանողին կամ հենց իրենց «խնայելով»` աչք են փակում այս երեւույթի վրա: Այսպիսով` կրեդիտային համակարգի միավորներ ստանալու այս մոտեցումը կորցնում է իր արդյունավետությունը: Փորձեցինք պարզել կրթության եւ գիտության նախարարության կարծիքն այս երեւույթի մասին:

ՀՀ ԿԳՆ բուհերի համակարգման եւ վերահսկման բաժնի պետ Սասուն Մելիքյանը նշեց, որ իրենք տեղյակ են այս երեւույթի գոյության մասին, բայց չեն կարող ուղղակի արգելել նման

գործակալությունների գործունեությունը. «Պարզապես բուհերն իրենք պետք է ավելի հետեւողական լինեն եւ փորձեն մշակել ուսումնական գործընթացի այնպիսի մեթոդներ, որ ուսանողը ինքնուրույն աշխատի`թեկուզ ռեֆերատներ գրելով»,- ասում է պարոն Մելիքյանը: Կան դասախոսներ էլ, որոնք նախընտրում են ընդհանրապես քննություն չանցկացնել, մեխանիկորեն նշանակում են` հիմնվելով միջանկյալ քննությունների գնահատականների եւ հաճախումների տվյալների վրա` հաճախ իրենց կողմից եւս մի քանի միավոր «նվիրելով»: Ուսանողներն էլ սիրահոժար ընդունում են նվերը` չմտածելով` դրա օգո՞ւտն է շատ, թե՞վնասը: Գնահատական ստանում են, իսկ գիտելի՞ք: Չէ՞ որ կրթություն ստանալու համար մենք եւ մեր ծնողները վճարում ենք:

Եվ ամենակարեւորը` պատրաստվում ենք մասնագետ դառնալ ու աշխատել: Ա՞յս գիտելիքներով:

Այս օրերին փորձեցի շրջել համալսարանի միջանցքներում եւ զրուցել ուսանողների հետ:

Պարզվեց, որ քննաշրջանը լարված է անցնում: Բանն այն է, որ, ինչպես Մեխանիկայի եւ մաթեմատիկայի ֆակուլտետի ուսանողներն են նշում, միջանկյալ քննություններն ու հանրագումարային քննությունները համարյա միանգամից են մեկնարկում, եւ պատշաճ կերպով պատրաստվել չի հաջողվում: «Առանց այն էլ պարապելիս ուսանողին միշտ մի օր պակասում է: Մեկ շաբաթվա ընթացքում 7 քննություն ենք հանձնում, այնքան ենք հոգնում, որ դրան հաջորդող հանրագումարային քննությանը պատրաստվելու ուժ ու ժամանակ չի մնում»,- ասում են ուսանողները: Ինչ վերաբերում է քննությունների օբյեկտիվությանը, Միջազգային հարաբերությունների եւ Իրավագիտության ֆակուլտետների մագիստրատուրայի բաժնի աղջիկները միանշանակ նշում էին, որ կոռուպցիայի դեպքեր նախորդ տարիներին հանդիպել են, բայց, կարծեսթե, նվազում է ծանոթ-բարեկամի կամ կաշառքի միջոցով գնահատական ստացող ուսանողների թիվը: Այնուամենայնիվ, եղան նաեւ ուսանողներ, հատկապես` տղաներ, ովքեր անթաքույց պատասխանեցին. «Իսկ ինչո՞ւ ոչ, երբեմն դիմում ենք նմանատիպ մեթոդների:

Գումար հազվադեպ է պատահում, բայց նվերներ, ծաղիկներ որոշ դասախոսների պարտադիր տալիս ենք: Ընդհանրապես կին դասախոսների մոտ տղաներն ավելի հեշտ են

գնահատական ստանում. եթե մի քիչ համակրում են մինիմալ գնահատական նշանակում են»: Պատահեց նաեւ, որ երբ այս հարցադրումով մոտեցա միջանցքում խմբված տղաներին ու աղջիկներին, միանգամից հեռացան` խուսափելով պատասխանել հարցերիս, արդյոք կաշառատունե՞ր էին…

Ն.Հ.

www.eter.am

#23 (889) 09. 06. 11

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԱԿԱՆ ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆԸ ԳՈՒՄԱՐԵՑ ԻՐ ԱՌԱՋԻՆ ՆԻՍՏԸ

ՀՀ ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանի 2011 թվականի մարտի 28-ի կարգադրությամբ ստեղծվել է Երիտասարդական խորհրդարան, որը կգործի ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության եւ սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովին կից: Երիտասարդական խորհրդարանի ձեւավորման գործընթացի եւ անդրանիկ նիստի շուրջ մի քանի հարցերով դիմեցինք ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանի խորհրդական Արփինե Հովհաննիսյանին:

-Ովքե՞ր են այսօր արդեն ձեւավորված երիտասարդական խորհրդարանի անդամները:

-Ըստ նախնական որոշման` Երիտասարդական խորհրդարանում կարող էին ընդգրկվել ԱԺ-ում ներկայացված խմբակցությունների երիտասարդ ներկայացուցիչները, չներկայացված կուսակցությունների, ստեղծագործական միությունների, հասարակական կազմակերպությունների երիտասարդ ներկայացուցիչներ` ինքնաառաջադրման կարգով, պետական եւ ոչ պետական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ներկայացուցիչները, մարզերը ներկայացնող անհատ քաղաքացիները` ինքնաառաջադրման կարգով: Երիտասարդական խորհրդարանի ընդհանուր համակազմի առնվազն 3%-ը պետք է լինեն ազգային փոքրամասնությունների, իսկ առնվազն 20%-ը` իգական սեռի ներկայացուցիչներ: Խորհրդարանում ներկայացուցիչ ունենալու իրավունք ունեն նաեւ հաշմանդամ մարդիկ:

-Ինչպիսի՞ն էր մրցակցությունը, ինչպե՞ս կատարվեց երիտասարդ

խորհրդարանականների ընտրությունը:

-Բավական լարված իրադրություն էր ստեղծվել:

42 տեղի համար 400-ից ավելի դիմում ունեինք: Առաջին փուլին ներկայացան փաստացի 350 երիտասարդներ: Առաջին փուլի համար նախատեսված էր թեստային աշխատանք` ՀՀ Սահմանադրության եւ ԱԺ կանոնակարգին վերաբերող հարցադրումներով: Այս փուլը հաղթահարած 200 մասնակիցներն անցան մրցութային հաջորդ փուլ. անհատական հարցազրույց` նորից վերոնշյալ թեմաներով: Երկու փուլերն էլ տեսագրվել ու ձայնագրվել են: ԱԺ նախագահն անձամբ հետեւում էր, որ կտարվի անաչառ ընտրություն: Մի քանի անգամ նա սրահ է մտել, անձամբ զրուցել մասնակիցների հետ: Այժմ արդեն Երիտասարդական խորհրդարանն ունի 131 անդամ:

-Քանի՞ հանձնաժողով է գործում Երիտասարդական խորհրդարանում, ինչպե՞ս են համակարգվելու աշխատանքները:

-Երիտասարդական խորհրդարանն իր նիստերը կգումարի ԱԺ նիստերի դահլիճում,

խորհրդարանին կտրամադրվեն աշխատասենյակներ, որտեղ հանձնաժողովները

կկարողանան իրենց նիստերն անցկացնել, ինչպես ԱԺ-ում, այստեղ էլ գործում է 12 հանձնաժողով: Երիտասարդական խորհրդարանի առաջին նիստը գլխավորեց տարիքով ամենաավագ անդամը` Կարեն Պետրոսյանը: Խորհրդարանի նախագահը ռոտացիոն հիմունքներով պարբերաբար փոխվելու է:

-Ի՞նչ եք կարծում, այս կառույցը կկարողանա՞ ծառայել իր նպատակին:

-Հենց ամենասկզբում, երբ դեռ այս նախաձեռնությունն ընդամենը գաղափար էր, մենք ուզում էինք, որ երկրի երիտասարդության ձայնը լսելի լինի կառավարական օղակներում: Երիտասարդները հաճախ դիմել են ԱԺ նախագահին` առաջարկով, որ մասնակցեն խորհրդարանի աշխատանքներին: Եվ ահա այդ հնարավորությունը նրանց ընձեռվեց: Հուսանք` երկրի ապագա տերերը կկարողանան օգնել մեզ մեր երկրի ղեկավարման գործում:

Ն.Հ.

www.eter.am

#23 (889) 09. 06. 11

ԺԱՄԱՆՑ

ՄԵԿՆԱՐԿԵՑ ԹԵՆԻՍԻ ՈւՍԱՆՈՂԱԿԱՆ ԳԱՎԱԹԸ

Օրերս մեկնարկեց «Orange Student Cup» թեն

իսի ուսանողական նախագիծը: Ինչպես նշեց «Orange» ֆիտնեսի եւ թենիսի ակումբի PR մենեջեր Արեւիկ Ուդումյանը, ընտրվել են առավել լավ խաղացող, բայց ոչ պրոֆեսիոնալ 56 ուսանողներ: Նրանք այժմ մասնակցում են հատուկ մարզումների: Այդ գործնական պարապմունքները կտեւեն 3 շաբաթ, որից հետո կսկսվի մրցույթը: Ստեղծվել է 8-ական հգուց կազմված 7 խումբ: Արեւիկ Ուդումյանից տեղեկացանք, որ մասնակցության հայտ էր ներկայացրել 160 մարդ: Կազմակերպիչները կանգնել են բարդ ընտրության առաջ: Վերջապես նախատեսված 50-ի փոխարեն ընտրել են 56 հոգու: Մասնակիցների համար կկազմակերպվեն դասախոսություններ, տեղեկություններ կտրվեն հայկական թենիսի պատմության, հանրահայտ թենիսիստների ու միջազգային մրցաշարերի մասին: Արեւիկ Ուդումյանը չբացառեց Թենիսի միջազգային ֆեդերացիայից փորձագետ հրավիրելու հավանականությունը, որը վարպետաց դաս կանցկացնի ուսանողների հետ: Ամենալավ խաղացողները հետագայում մեր թենիսիստների հետ կխաղան, այլ անակնկալներ եւս կլինեն: Ուսանողների մարզիչները պրոֆեսիոնալ թենիսիստներ են: Նրանց թվում է Հայաստանի թենիսի կանանց հավաքականի անդամ, թիմի ավագ, երկրորդ համարի տակ հանդես եկող Աննա Մովսիսյանը, որ մարզելու է երկու խմբերի:

www.eter.am

#22 (888) 01. 06. 11

ԻՆՉ ԼԱՎ Է, ՈՐ…

«ՇՈՒՆ ԹԱԼԵԱԹԸ ՓԱԽԱՎ ԲԵՌԼԻՆ, ԹԵՀԼԻՐՅԱՆԸ ՀԱՍԱՎ ՀԵՏՔԻՆ…»

«Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերությունը մայիսի 28-ին` Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի, Ղարաքիլիսայի հաղթական ճակատամարտերը, Հայաստանի առաջին Հանրապետության ծնունդը խորհրդանշող օրը, դարձավ 7 տարեկան: Հենց այս կապակցությամբ տոնական օրվա նախօրեին` մայիսի 27-ին, առաջին անգամ մայրաքաղաքի Կասկադ համալիրի մոտ կայացավ ազգային երգի-պարի բացօթյա փառատոն: Միջոցառումը կազմակերպվել էր «Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերության, «Գաֆէսճեան» արվեստի կենտրոնի եւ «Մրո» ազգային արվեստի համակարգի նախաձեռնությամբ: Մայիսյան հաղթանակներն ու հեռուստաընկերության ծննդյան տարեդարձը նշելու էին հավաքվել ընկերներն ու բարեկամները, հարյուրավոր երեւանցիներ: 7 տարի առաջ հենց այս օրն առաջին անգամ եթեր դուրս եկած «Երկիր Մեդիան» մեկ տարի առաջ նույն օրը սկսել է արբանյակային հեռարձակումը, որի շնորհիվ հեռուստաընկերության հաղորդումները դիտելու հնարավորություն է ստեղծվել ողջ աշխարհում, իսկ այս մայիսի 28-ից «Երկիր Մեդիա» դիտում են արդեն ամբողջ Հայաստանում: Համերգի ընթացքում հնչում էր միայն ազգային երաժշտություն եւ պար: Հանդես եկան երգիչներ Մկրտիչ Մկրտչյանը, Դավիթ Ամալյանը, Լեյլա Սարիբեկյանը, Արսեն Գրիգորյանը (Մրոն), Շուշան Պետրոսյանը եւ այլք: Պարային կատարումներով երեկոյին առանձնահատուկ տոնականություն էին հաղորդում «Ակունք» պարային համույթը, «Կարին» ավանդական երգի-պարի համույթը, որն, ի դեպ, հանդես եկավ Իսպանիայում պարի միջազգային փառատոնում առաջին մրցանակի արժանացած հաղթական համարով: Կատարումներն ընդմիջվում էին հաղորդավարների` մայիսյան հաղթանակների, Արցախյան ազատամարտի հերոսների մասին պատմող հուշագրությունների ընթերցումներով, ես էլ շատ նոր հաղթական դրվագներ ու թվականներ մտապահեցի: Ի դեպ, հնչում էին ֆիդայական երգեր, երգեր` նվիրված Արցախյան ազատամարտի հերոսներին, Բաշ Ապարանի, Ղարաքիլիսայի, Սարդարապատի հերոսական հաղթանակներին: Եվ ողջ համերգի ընթացքում, շրջաններ կազմած, մեծից փոքր պարում էին ազգային պարեր: Իրենց արդյունքն էին տվել նաեւ «Կարին» ավանդական երգի-պարի համույթի ղեկավար Գագիկ Գինոսյանի նախաձեռնած ամեն ամսվա վերջին ուրբաթ օրը հենց Կասկադում կազմակերպվող անվճար բացօթյա պարի դասընթացները: Սկսնակներն էլ փորձում էին սովորել վարժ պարողներից: Ովքեր չէին պարում` ձայնակցում էին երգիչներին: Նրանց մեջ աչքի էին ընկնում «Հայֆոն» ազգային երգի պահպանությանն ու տարածմանը նվիրված երիտասարդական շարժման հետեւորդները: Տոնակատարությունն ավարտվեց կեսգիշերին: Ներկաները մեր պետական օրհներգի հնչյունների ներքո դիմավորեցին Մայիսի 28-ը: Մարդիկ արդեն խումբ-խումբ հեռանում էին, իսկ գիշերային խաղաղության մեջ հնչում էր` «Շուն Թալեաթը փախավ Բեռլին, Թեհլիրյանը հասավ հետքին, զարկեց ճակտին, փռեց գետնին…»:

Ն.Հ.

Հ.Գ.- Մայիսի 28-ի տոներին նվիրված փառատոնն այսուհետ դառնալու է ամենամյա: